Η εταιρεία Green∆rasis δηµιουργήθηκε από την Καθηγήτρια Αναστασία ∆έτση και την Επίκουρο Καθηγήτρια Ανδροµάχη Τζάνη της Σχολής Χηµικών Μηχανικών ΕΜΠ, με στόχο να προτείνει καινοτόµες τεχνολογίες και βιώσιµες λύσεις. Λύσεις βασισµένες στο πολυετές ερευνητικό τους έργο, λύσεις που εφαρµόζονται ήδη από τη βιοµηχανία και έχουν αποσπάσει βραβεία, όπως αυτό στον 15ο ∆ιαγωνισµό Καινοτοµίας και Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας, για την τεχνολογία ανάπτυξης φιλικών στο περιβάλλον υλικών συσκευασίας, “Green2Pack” .
Πώς, όµως, ξεκίνησε αυτή η συνεργασία που στην πορεία µετασχηµατίστηκε στην ιδέα Green∆rasis; Όπως εξηγεί η Καθ. Α. ∆έτση: «Όλα ξεκίνησαν µέσα από την ερευνητική δραστηριότητα σε τοµείς αιχµής στο Εργαστήριο Οργανικής Χηµείας της Σχολής Χηµικών Μηχανικών ΕΜΠ. Για πάνω από µία δεκαετία εργαστήκαµε πάνω στο στοχευµένο σχεδιασµό πράσινων διαλυτών και τη χρήση τους στην ανάπτυξη βιώσιµων διεργασιών και καινοτόµων προϊόντων, με εφαρµογές σε διάφορους βιοµηχανικούς κλάδους. Καθώς η έρευνα εξελισσόταν και τα αποτελέσµατα επιβεβαίωναν την αξιοπιστία και την πρακτική αξία των τεχνολογιών µας, διαµορφώθηκε σταδιακά η ιδέα ότι αυτές οι τεχνολογίες µπορούν –και πρέπει– να βγουν από το εργαστήριο και να βρουν πραγµατική εφαρµογή στην αγορά. Αυτό το κοινό όραµα, αποτέλεσε τη βάση για τη δηµιουργία της Green∆rasis, της spin-off που ιδρύθηκε από εµένα και την Επικ. Καθ. Ανδροµάχη Τζάνη. Με αυτόν τον τρόπο, ο αρχικός ερευνητικός µας διάλογος εξελίχθηκε σε µια ολοκληρωµένη επιχειρηµατική πρωτοβουλία µε στόχο την αξιοποίηση της επιστηµονικής γνώσης και τεχνογνωσίας για την παροχή πράσινων λύσεων και καινοτόµων τεχνολογιών».
Όπως εξηγεί η Καθ. Α. ∆έτση η Green∆rasis απευθύνεται σε κλάδους όπως τα καλλυντικά, τα τρόφιµα, τα φάρµακα και ευρύτερα τη χηµική βιοµηχανία, προσφέροντας βιώσιµες εναλλακτικές που µειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωµα και υποστηρίζουν τη µετάβαση σε πιο υπεύθυνες παραγωγικές πρακτικές: «Με “εργαλείο” την τεχνολογία των πράσινων διαλυτών, η Green∆rasis αναπτύσσει συνεχώς νέες εφαρµογές και προϊόντα, όπως βιοπλαστικά φιλµ ως υλικά συσκευασίας ή/και επικάλυψης µε ενισχυµένες ιδιότητες».
Η βράβευση στον 15ο ∆ιαγωνισµό Καινοτοµίας και Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας γι’ αυτά ακριβώς τα υλικά µόνο τυχαία δεν είναι: «Θα έλεγα πως αποτελεί για εµάς ορόσηµο καθώς µας έδωσε µια σηµαντική ώθηση για να περάσουµε από το στάδιο της έρευνας στην εφαρµογή των αποτελεσµάτων µας», σηµειώνει η Καθ. Α. ∆έτση. «Στο πλαίσιο αυτό, άλλωστε, ιδρύσαµε και την Green∆rasis».
Όπως εξηγεί η Καθ. Α. ∆έτση, «η διάκριση στον διαγωνισµό λειτουργεί και ως ένα σηµαντικό µήνυµα προς την αγορά και την κοινωνία: ότι οι ”πράσινες” λύσεις που προέκυψαν µέσα από έρευνα στο εργαστήριο είναι ρεαλιστικές και µπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της αγοράς».
Αξιοποιώντας αγροτικά υποπροϊόντα και υπολείμματα τροφίμων
Για την παραγωγή φιλικών προς το περιβάλλον υλικών συσκευασίας, η ομάδα της GreenΔrasis στρέφεται στα υποπροϊόντα που προέρχονται από την παραγωγή τροφίμων και αγροτικών προϊόντων: «Στο πλαίσιο της ανάπτυξης και νέων υλικών συσκευασίας με ενισχυμένες ιδιότητες που θα προέρχονται από βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον διεργασίες, επιλέξαμε να αξιοποιήσουμε υποπροϊόντα αγροτικής παραγωγής ή υπολείμματα της βιομηχανίας τροφίμων σε συνδυασμό με φυσικά πολυμερή ενισχύοντας την κυκλικότητα. Τέτοια υποπροϊόντα είναι τα φύλλα της ελιάς, υπολείμματα από την παρασκευή ροφήματος καφέ, καθώς και άλλα είδη βιομάζας», σημειώνει η καθηγήτρια του ΕΜΠ. «Στη διεργασία που αναπτύξαμε δεν χρησιμοποιούνται καθόλου πετροχημικής προέλευσης διαλύτες, αλλά αξιοποιούνται “πράσινοι” διαλύτες που έχουν σχεδιαστεί στοχευμένα από την ομάδα μας να αποτελούνται από φυσικά συστατικά και να επιτελούν πολλαπλό ρόλο μειώνοντας τα στάδια παραγωγής και τις ανάγκες για επιπλέον πρόσθετα υλικά».
Η εταιρεία έχει αναπτύξει μία σειρά εφαρμογών με βάση την τεχνολογία των πράσινων διαλυτών, που μπορουν να αξιοποιηθούν από διάφορους κλάδους της Βιομηχανίας. Όπως εξηγεί η Καθ. Α. Δέτση, «η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν περιορίζεται μόνο στο νέο υλικό της ενεργού συσκευασίας. Η GreenΔrasis διαθέτει στην φαρέτρα της μια μεγάλη σειρά πράσινων διαλυτών που μπορούν να βρουν εφαρμογή σε καλλυντικά, τρόφιμα ή/και φάρμακα δίνοντας τη δυνατότητα να αντικατασταθεί εξ ολοκλήρου ή σε κάποιο βαθμό η χρήση των χρησιμοποιούμενων συμβατικών διαλυτών με σημαντικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Επίσης, η GreenΔrasis έχει αναπτύξει και άλλα πρωτότυπα υλικά πέραν των βιοπλαστικών φιλμ όπως καινοτόμα φυτικά εκχυλίσματα και υδρογέλες με ενισχυμένες ιδιότητες και βιοδραστικότητα». Αξίζει να αναφερθεί πως η τεχνολογία των πράσινων διαλυτών σε διεργασίες εκχύλισης έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον της αγοράς. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Καθ. Α. Δέτση, «έχει αξιοποιηθεί μέσω της συνεργασίας μας με την εταιρεία ΚΟΡΡΕΣ Φυσικά Προϊόντα Α.Ε. Τα εκχυλίσματα που παρασκευάστηκαν με την καινοτόμο τεχνολογία μας ενσωματώθηκαν στη νέα σειρά καλλυντικών της εταιρείας, η οποία κυκλοφόρησε πρόσφατα στην αγορά, με το brand “Black Pine Primus”, και έχει κατατεθεί αίτηση για ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Τα υλικά που έχουμε αναπτύξει στον τομέα της βιώσιμης συσκευασίας αλλά και των υδρογελών βρίσκονται σε στάδιο τεχνολογικής ωρίμανσης που επιτρέπει το πέρασμα από την εργαστηριακή σε ημιπιλοτική κλίμακα».
Εφαρμογή και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα
Πέρα, βέβαια, από τους κλάδους των καλλυντικών και της συσκευασίας, οι εφαρμογές της GreenΔrasis μπορούν να αξιοποιηθούν και σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών τομέων, που αναζητούν να υιοθετήσουν πιο βιώσιμες διεργασίες και προϊόντα: «Αυτό που μας διαφοροποιεί», διευκρινίζει η Καθ. Α. Δέτση, «είναι η δυνατότητα προσαρμογής της τεχνολογίας μας στις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε εφαρμογής, αξιοποιώντας τον στοχευμένο σχεδιασμό πράσινων διαλυτών και την εις βάθος κατανόηση των ιδιοτήτων τους. Με τον τρόπο αυτό, μπορούμε να αναπτύσσουμε εξατομικευμένες λύσεις, ευθυγραμμισμένες με τις ανάγκες και τις προδιαγραφές κάθε βιομηχανικού συνεργάτη. Αυτό επιτρέπει την επιτυχημένη ενσωμάτωση βιώσιμων τεχνολογιών χωρίς συμβιβασμούς στην απόδοση, καθιστώντας τη GreenΔrasis πολύτιμο συνεργάτη για βιομηχανίες που επιδιώκουν να εξελίξουν τα προϊόντα και τις διαδικασίες τους προς πιο πράσινες κατευθύνσεις».
Δεδομένου ότι η Πράσινη Χημεία αποτελεί για τον κλάδο της συσκευασίας ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία έρευνας στον κόσμο, αναρωτιόμαστε ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση και ποια τα συχνότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ένας ερευνητής που ασχολείται με την ανάπτυξη πράσινων βιώσιμων υλικών συσκευασίας. Η Καθ. Α. Δέτση είναι σαφής: «Η αλήθεια είναι πως η Πράσινη Χημεία ανοίγει συναρπαστικές προοπτικές για τον κλάδο της συσκευασίας! Ωστόσο, πράγματι συνοδεύεται και από σημαντικές επιστημονικές και τεχνολογικές προκλήσεις. Η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν ερευνητή που αναπτύσσει βιώσιμα υλικά είναι η ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα και τη λειτουργικότητα. Στόχος είναι τα νέα υλικά να είναι φιλικά προς το περιβάλλον, αλλά και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αντοχής, σταθερότητας και συμβατότητας και άλλων ιδιοτήτων που έχει η εκάστοτε εφαρμογή. Στη GreenΔrasis, αντιμετωπίζουμε αυτές τις προκλήσεις χάρη στη βαθιά επιστημονική γνώση και την πολυετή εμπειρία στον τομέα της πράσινης χημείας και μηχανικής. Σε μια αγορά που απαιτεί λύσεις “για μελλοντικά προβλήματα… χθες”, η πολυετής εμπειρία μας και η τεχνογνωσία στον στοχευμένο σχεδιασμό πράσινων διαλυτών μάς επιτρέπουν να προσαρμοζόμαστε γρήγορα στις ανάγκες κάθε εφαρμογής και να επιταχύνουμε τη μετάβαση ενός υλικού από την ερευνητική ιδέα στη βιομηχανική αξιοποίηση».
Εκτιμήσεις και στόχοι
Στην άτυπη κούρσα αναζήτησης εναλλακτικών βιώσιμων υλικών, η Καθ. Α. Δέτση κάνει τις δικές της εκτιμήσεις για το πόσο κοντά είμαστε στην υιοθέτηση αποκλειστικά “πράσινων” λύσεων στον τομέα του packaging. «Πολλά είναι τα υλικά συσκευασίας που χρήζουν αντικατάστασης», σχολιάζει η ίδια, «και αυτό μπορεί να το δει κανείς καθαρά αν παρακολουθήσει στενά την έρευνα σε παγκόσμιο επίπεδο για την ανάπτυξη εναλλακτικών υλικών συσκευασίας».
Ποιο ωστόσο, φαίνεται πιθανότερο να αντικατασταθεί πρώτο; Σύμφωνα με την ίδια, «Οι λεπτές πλαστικές μεμβράνες μίας χρήσης που χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα, καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας». Όπως σημειώνει η καθηγήτρια του ΕΜΠ «αποτελούν υλικά με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και περιορισμένες δυνατότητες ανακύκλωσης. Ελπίζουμε πως σύντομα θα δείτε το προϊόν της GreenΔrasis στην αγορά, ως ένα πολλά υποσχόμενο υλικό για εφαρμογή σε επικαλύψεις τροφίμων και στη συσκευασία καλλυντικών».
Τέλος, αναφορικά με τους επόμενους στόχους της ομάδας , η Καθ. Α. Δέτση διευκρινίζει: «Η τεχνολογία μας έχει ήδη ωριμάσει σε επίπεδο εργαστηριακής έρευνας και βρίσκεται σε στάδιο που επιτρέπει εφαρμογή σε ημιπιλοτική κλίμακα. Αυτή την περίοδο, εργαζόμαστε ώστε να διασφαλιστεί ότι τηρούνται οι απαραίτητες προδιαγραφές για την παραγωγή των προϊόντων μας σε μεγαλύτερη κλίμακα. Η τεχνολογία των πράσινων διαλυτών στην ανάπτυξη των καινοτόμων προϊόντων, είναι εμπιστευτική και αποτελεί εμπορικό πλεονέκτημα της Green∆rasis. Μάλιστα, υπάρχουν πλάνα για την κατοχύρωση διπλώματος ευρεσιτεχνίας και την ανάπτυξη νέων εμπορικών συνεργασιών. Η εταιρεία στοχεύει στη συνεργασία με βιομηχανίες τροφίμων, καλλυντικών, φαρμάκων και άλλων τομέων που μοιράζονται το ίδιο όραμα με εμάς για την υιοθέτηση πράσινων τεχνολογιών».
INFO