Συνέντευξη: Κυριακή Μουστακίδου
*Ο Guido Aufdemkamp είναι Οικονομολόγος και εργάζεται στον γερμανικό και ευρωπαϊκό χώρο των Συνδέσμων Εύκαμπτων Συσκευασιών & Αλουμινίου από το 2003. Η κύρια τεχνογνωσία του αφορά την ανάλυση αγοράς, τη βιωσιμότητα και την ανακύκλωση, την εκπροσώπηση συμφερόντων, καθώς και τη νομοθεσία για υλικά σε επαφή με τρόφιμα.
Θα μπορούσατε να περιγράψετε την αποστολή και τις βασικές στρατηγικές προτεραιότητες του Συνδέσμου Flexible Packaging Europe (FPE);
Είμαστε η φωνή της βιομηχανίας εύκαμπτων συσκευασιών στην Ευρώπη. Το όραμά μας είναι να αναγνωριστούν τα εύκαμπτα υλικά συσκευασίας ως μια ασφαλής και αποδοτική λύση και ως βασικός παράγοντας στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της οικονομίας μας.
Στόχοι και αποστολή μας είναι να υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντα της βιομηχανίας σε εξωτερικούς φορείς και να παρέχουμε σαφή και ουσιαστική πληροφόρηση, ώστε να διασφαλίζεται δίκαιη νομοθεσία, ρεαλιστική και εφαρμόσιμη για τον κλάδο. Παράλληλα, υποστηρίζουμε τους παραγωγούς εύκαμπτων συσκευασιών με τεχνογνωσία σε καίριους τομείς, όπως ανάλυση αγοράς, βιωσιμότητα, περιβαλλοντική νομοθεσία και νομοθεσία για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα. Τέλος, προωθούμε τα οφέλη των εύκαμπτων συσκευασιών από μια material neutral οπτική. Συνολικά, ο FPE διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο να φέρνει κοντά όλο τον κόσμο της βιομηχανίας, και οι εκδηλώσεις μας αποτελούν βασικό μέρος αυτής της αποστολής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το European FlexPack Summit, το οποίο έχει ήδη εξελιχθεί σε κορυφαία εκδήλωση του κλάδου.
Ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας εύκαμπτης συσκευασίας και πώς μπορούν οι παραγωγοί να προετοιμαστούν για αυτές;
Οι βασικές προκλήσεις είναι η νέα νομοθεσία για τις συσκευασίες και η γενικότερη οικονομική κατάσταση. Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι ως Σύνδεσμος χαιρετίζουμε τον Κανονισμό για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασιών (PPWR). Ήδη προσφέρει κάποια νομική ασφάλεια για τις επιχειρήσεις και τα μέλη μας προετοιμάζονται και επενδύουν για να συμμορφωθούν με σημαντικές υποχρεώσεις που σύντομα θα ισχύουν. Ωστόσο, θεωρούμε απαραίτητο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να εστιάσουν στην έγκαιρη υιοθέτηση μιας δίκαιης και εφαρμόσιμης δευτερεύουσας νομοθεσίας. Αυτό θα διασφαλίσει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και θα στηρίξει την πορεία της Ευρώπης προς την κυκλικότητα και την απανθρακοποίηση.
Δυστυχώς, εν μέσω αυτών των προκλήσεων – που θα μεταμορφώσουν συνολικά τη βιομηχανία συσκευασίας – παρατηρούμε και μια γενικότερα δύσκολη κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από μάλλον στάσιμες αγορές λόγω της οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι τελικοί καταναλωτές. Έτσι, πολλοί «παίκτες» κατά μήκος της αλυσίδας αξίας διστάζουν ακόμα να προχωρήσουν στις αναγκαίες επενδύσεις. Οι προμηθευτές εύκαμπτων συσκευασιών ήδη προσφέρουν πολλές ανακυκλώσιμες λύσεις και στηρίζουν τους πελάτες τους στην προετοιμασία για τον μετασχηματισμό.
Ποια είναι η σχέση και η σύνδεση ανάμεσα στην εύκαμπτη συσκευασία και τη βιωσιμότητα;
Βιωσιμότητα στη συσκευασία σημαίνει, πρώτα και κύρια, πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων συσκευασίας. Αυτό, λοιπόν, περνά πρωταρχικά μέσα από την ελαχιστοποίηση και οι εύκαμπτες συσκευασίες είναι ο κατεξοχήν «πρωταθλητής» της ελαχιστοποίησης, καθώς χρησιμοποιούν συνήθως 5 έως 10 φορές λιγότερο υλικό από έναν αντίστοιχο άκαμπτο περιέκτη, ενώ εξακολουθούν να προστατεύουν αποτελεσματικά το προϊόν.
Ανεξάρτητες μελέτες, όπως εκείνη του IFEU (Institute for Energy and Environmental Research), δείχνουν ότι εάν οι εύκαμπτες συσκευασίες αντικαθιστούσαν τα άκαμπτα μέσα σε συνηθισμένες εφαρμογές FMCG (εκτός ποτών), η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει το συνολικό βάρος της πρωτογενούς συσκευασίας κατά περίπου 21.000.000 τόνους κάθε χρόνο, δηλαδή κατά 70% σε όρους χρήσης υλικών. Η ίδια μελέτη διαπίστωσε ότι αυτή η μετάβαση θα μείωνε το Δυναμικό Παγκόσμιας Θέρμανσης του πλανήτη (GWP) κατά 33%. Πέραν της έμφασης στη μέγιστη δυνατή αποδοτικότητα χρήσης υλικών, η βιομηχανία εργάζεται και στη βελτίωση της ανακυκλωσιμότητας των εύκαμπτων συσκευασιών. Μέσω της συμμετοχής μας στο CEFLEX, την πλατφόρμα που ενώνει παραγωγούς, μετατροπείς, brands, ανακυκλωτές και φορείς διαχείρισης αποβλήτων, εφαρμόζουμε τις κατευθυντήριες γραμμές “Designing for a Circular Economy” (D4ACE) για τις εύκαμπτες συσκευασίες. Αυτές καθοδηγούν επιλογές σχεδιασμού και υλικών ώστε η συσκευασία να παραμένει συμβατή με τα υπάρχοντα συστήματα διαλογής και ανακύκλωσης. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουμε ώστε οι εύκαμπτες συσκευασίες να είναι ανακυκλώσιμες στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Ποιους ευρωπαϊκούς κανονισμούς θεωρείτε πιο κρίσιμους για το παρόν και το μέλλον της εύκαμπτης συσκευασίας;
Όπως προανέφερα, το PPWR είναι αναμφίβολα η πιο σημαντική νομοθεσία. Γνωρίζουμε ότι πριν από αυτό, η ελαχιστοποίηση της συσκευασίας ουσιαστικά δεν εφαρμοζόταν. Η νέα υποχρεωτική απαίτηση ελαχιστοποίησης που περιλαμβάνεται στο PPWR θα καθιερώσει αυτό που οι προμηθευτές εύκαμπτων συσκευασιών κάνουν καθημερινά: να εξασφαλίζουν ότι χρησιμοποιούμε όσο το δυνατόν λιγότερους πόρους ώστε να περιορίζεται η παραγωγή συσκευασιών.
Ο κλάδος μας αναμένει επίσης με ενδιαφέρον τη δευτερογενή νομοθεσία του PPWR που σχετίζεται με τις απαιτήσεις ανακυκλωσιμότητας. Η βιομηχανία μας έχει υπάρξει ιδιαίτερα ενεργή στην ανάπτυξη εθελοντικών κατευθυντήριων οδηγιών ανακυκλωσιμότητας για την εφοδιαστική αλυσίδα μέσω του CEFLEX. Από το 2030, ο σχεδιασμός για ανακύκλωση θα αποτελεί υποχρέωση και ο κλάδος μας ήδη προετοιμάζεται για να ανταποκριθεί σε αυτές τις απαιτήσεις. Για να γίνει αυτό με τρόπο εφαρμόσιμο, είναι κρίσιμο να υπάρξει έγκαιρη και δίκαιη δευτερεύουσα νομοθεσία.
Μία ακόμη σημαντική νομοθεσία είναι ο Νόμος για την Κυκλική Οικονομία (Circular Economy Act), ο οποίος αναμένεται να δημοσιευθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το τρίτο τρίμηνο του 2026. Πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία να θεσπιστούν καλύτερες συνθήκες πλαισίου και ενισχυτικά νομοθετικά μέτρα για την επίτευξη των στόχων και των απαιτήσεων του PPWR. Για παράδειγμα, για να επιτευχθούν οι στόχοι ανακυκλωμένου περιεχομένου και ανακύκλωσης μεγάλης κλίμακας του PPWR, γνωρίζουμε ήδη ότι θα χρειαστεί μια μαζική ενίσχυση των υποδομών συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσης στην ΕΕ. Οι σημερινές αναποτελεσματικότητες των συστημάτων EPR (Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού), μαζί με ανησυχητικές εξελίξεις όπως η δημιουργία κρατικών PROs (Οργανισμών Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού) θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων του PPWR. Ένας ακόμη σημαντικός τομέας είναι η σχεδιαζόμενη αναθεώρηση του κανονισμού-πλαισίου για τα υλικά σε επαφή με τρόφιμα.
Οι εύκαμπτες συσκευασίες χρησιμοποιούνται σχεδόν σε κάθε τομέα του λιανεμπορίου. Ποια είναι τα βασικά οφέλη που προσφέρουν και γιατί μια εταιρεία θα έπρεπε να εξετάσει την υιοθέτησή τους για τα προϊόντα της;
Πράγματι, περισσότερα από 50% όλων των προϊόντων ταχείας κατανάλωσης στην Ευρώπη (εξαιρουμένων των ποτών) συσκευάζονται με εύκαμπτες συσκευασίες. Ο λόγος της επιτυχίας είναι απλός: πρώτον, οι εύκαμπτες συσκευασίες απαιτούν πολύ λιγότερο υλικό σε σχέση με τα περισσότερα εναλλακτικά σχήματα συσκευασίας. Αυτό μεταφράζεται άμεσα σε ισχυρή ανταγωνιστικότητα κόστους, τόσο σε επίπεδο υλικού όσο και σε επίπεδο logistics, καθώς οι ελαφρύτερες συσκευασίες μειώνουν το κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Δεύτερον, οι εύκαμπτες συσκευασίες είναι εξαιρετικά ευέλικτες. Προσαρμόζονται με ακρίβεια όσον αφορά τις ιδιότητες φραγμού, την απόδοση σε όρους διάρκειας ζωής και τα στοιχεία ευχρηστίας που απαιτεί κάθε προϊόν, είτε αυτό σημαίνει προστασία από υγρασία, οξυγόνο ή φως, είτε λειτουργικότητες όπως δυνατότητα επανασφράγισης, έλεγχος μερίδας ή εύκολο άνοιγμα. Η δυνατότητα προσαρμογής αφορά επίσης τις σχεδόν απεριόριστες επιλογές format: από οικογενειακές συσκευασίες έως μερίδες για ένα άτομο. Πέραν αυτού, οι εύκαμπτες συσκευασίες έχουν γενικά σημαντικά χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σύγκριση με άκαμπτες εναλλακτικές. Με τη μείωση της χρήσης υλικών από την αρχή και τη διευκόλυνση της αποδοτικής μεταφοράς, εξυπηρετούν ταυτόχρονα οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα και οι στρατηγικές προτεραιότητες του FPE;
Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τα μέλη μας καθοδηγώντας τα μέσα στο σύνθετο οικονομικό και νομοθετικό τοπίο που έχουμε μπροστά μας. Παράλληλα, δε θα σταματήσουμε να προωθούμε τα οφέλη των εύκαμπτων συσκευασιών προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τις ΜΚΟ, τους πελάτες και άλλους εξωτερικούς φορείς. Κοιτάζοντας μπροστά, μια βασική στρατηγική προτεραιότητα για τον FPE είναι η περαιτέρω βελτιστοποίηση των υπηρεσιών μας. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της τεχνογνωσίας μας, εμβάθυνση της ανάλυσης των πολιτικών και διεύρυνση των πλατφορμών συνεργασίας που προσφέρουμε σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι ο FPE θα συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση της μελλοντικής πορείας της βιομηχανίας εύκαμπτων συσκευασιών.
INFO