Συνέντευξη: Εύα Τούνα |Φωτογραφίες: Από το αρχείο της Robenso
Η ευρωπαϊκή απαίτηση για ολοένα και καθαρότερες ανακυκλωμένες συσκευασίες φέρνει στο επίκεντρο την ανάγκη εκσυγχρονισμού των κέντρων διαλογής και ανακύκλωσης, με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα επιτυγχάνουν ακριβέστερα, ταχύτερα και καταγεγραμμένα αποτελέσματα τόσο του όγκου, όσο και των υλικών που διαχειρίζονται σε ημερήσια βάση. Το ρομποτικό σύστημα Robenso έχει σχεδιαστεί με αυτές ακριβώς τις αρχές, όπως μας εξηγεί και ο συνιδρυτής της ομώνυμης εταιρείας, κ. Νικήτας Μαυράκης.
Πότε ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια;
Η Robenso ξεκίνησε από 3 εταίρους το 2021: τον Βασίλη Τσουνάκο, Μηχανολόγο Μηχανικό, ο οποίος έχει αναλάβει το κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης, τον Φρειδερίκο Ραπτόπουλο, Επιστήμη Υλικών και Ρομποτιστής, που επιβλέπει το κατασκευαστικό μέρος και την τοποθέτηση και εμένα, που ως Μηχανικός Περιβάλλοντος, ασχολούμαι με τη διαχείριση απορριμμάτων και αποβλήτων. Το 2024 πουλήσαμε το πρώτο μας μηχάνημα στην Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης και στην πορεία μπήκε στην ομάδα μας ως επενδυτής το Helidoni Group (σ.σ. όμιλος επενδύσεων που εστιάζει στη χρηματοδότηση έργων με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα) γεγονός που μας έδωσε αρκετά μεγάλη ώθηση. Έτσι η Robenso απέκτησε πλέον βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου και η δραστηριότητά της έγινε πιο εμπορική. Φέτος, αν και είμαστε ακόμα στον 5ο μήνα, έχουμε ήδη πουλήσει έξι ρομπότ
Πώς θα περιγράφαμε τη λειτουργία του συστήματος;
Το σύστημα αποτελείται από κάμερα, ρομπότ, πνευματικό σύστημα και την αρπάγη του. Ουσιαστικά έχουμε έναν ρομποτικό βραχίονα ο οποίος είναι τύπου Δέλτα και μπορεί να κάνει περίπου 75 κινήσεις το λεπτό. Χάρη σε μία κάμερα που «διαβάζει» τα ανακυκλώσιμα πάνω από τον ιμάντα και αναλύει τις εικόνες μέσω νευρωνικών δικτύων, καταλήγει να ακολουθεί την εντολή που έχουμε θέσει και να επιλέγει το είδος του απορρίμματος που του έχουμε ορίσει κάθε φορά. Στο άκρο του βραχίονα υπάρχει μία πνευματική αρπάγη (βεντούζα) η οποία δημιουργεί κενό αέρος και τραβάει το υλικό από τον ιμάντα για να το αφήσει σε ένα χώρο δεξιά ή αριστερά.
Ποιο θεωρείτε πως είναι το χαρακτηριστικό του δικού σας συστήματος που το κάνει να ξεχωρίζει από άλλα;
Το βασικό ατού της εταιρείας μας είναι αναμφίβολα το νευρωνικό δίκτυο, γιατί ουσιαστικά δημιουργήσαμε μία τεράστια φωτογραφική βιβλιοθήκη υλικών βασισμένη πάνω στο ελληνικό σκουπίδι. Επειδή στην Ελλάδα δεν είμαστε πολύ καλοί στην ανακύκλωση, τα απορρίμματα που συναντάμε πάνω στον ιμάντα είναι πολύ κακής ποιότητας. Άρα έπρεπε να εκπαιδεύσουμε άριστα τα νευρωνικά μας δίκτυα και να αποκτήσουμε μία ισχυρή βάση δεδομένων πάνω στις δύσκολες συνθήκες. Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, υπάρχει ανταγωνισμός από το εξωτερικό, κυρίως από αμερικανικές και αγγλικές εταιρείες συστημάτων διαλογής, που δεν σημειώνουν αντίστοιχα με τα δικά μας ποσοστά επιτυχίας, γιατί δεν έχουν «εκπαιδεύσει» τα συστήματά τους στον ελληνικό ιμάντα ανακύκλωσης. Αυτό το αναφέρω γιατί βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη φάση σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι χώρες καλούνται να αναπτύξουν δικές τους τεχνολογίες για να μπορέσουν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Τη δεδομένη στιγμή, θεωρούμε πως η Robenso έχει ένα πολύ κρίσιμο χαρακτήρα για τη διαχείριση απορριμμάτων στη χώρα και τη θεωρούμε χωρίς υπερβολή εθνική παρακαταθήκη. Έχουμε αναπτύξει μια πολύ σοβαρή τεχνολογία σε εθνικό επίπεδο και μπορούμε να δώσουμε πάρα πολλές λύσεις.
Ποιον θεωρείτε ως τον πιο κρίσιμο παράγοντα επιτυχίας στο ζήτημα της ανακύκλωσης;
Είναι σίγουρα πολυπαραγοντικό το ζήτημα της ανακύκλωσης γιατί αφορά τους πολίτες, τις βιομηχανίες, τις εταιρείες που συλλέγουν τα απορρίμματα και γενικότερα όλη την αλυσίδα συλλογής. Ωστόσο ένας κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας ήταν και παραμένει το σύστημα διαλογής. Μέχρι σήμερα αναζητούσαμε τεχνολογίες από το εξωτερικό για να προσεγγίσουμε τους στόχους που έχουν τεθεί αντί να εστιάσουμε στο πραγματικό πρόβλημα που ήταν η εκπαίδευση των συστημάτων στο να αναγνωρίζουν αποτελεσματικά τα υλικά των απορριμμάτων μας. Γι’ αυτό και η Robenso έχει καταστεί πολύ ανταγωνιστική καθώς συνδυάζει υψηλή αποτελεσματικότητα σε μια λογική τιμή.
Έχετε συγκριτικά στοιχεία για τα ποσοστά επιτυχίας του συστήματος, στα εργοστάσια όπου έχει τοποθετηθεί;
Ναι και είναι εντυπωσιακά! Εάν συγκρίνουμε την προηγούμενη τεχνολογία, του οπτικού διαχωριστή, ο οποίος έφτανε σε επιτυχίες στην πράξη, 80 έως 85% ανακτήσιμο υλικό, στη δική μας περίπτωση, το σύστημα Robenso αγγίζει το 98-99%. Αν σκεφτούμε τώρα πως η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, έχει βάλει πλέον στόχους πάνω από 95% -γιατί ουσιαστικά με αυτόν τον τρόπο, μπορείς να παράξεις μιας καλής ποιότητας δευτερογενές υλικό, αντιλαμβανόμαστε τη σημασία αυτών των στατιστικών στοιχείων. Αξίζει να αναφέρουμε πως η ανακύκλωση στα περισσότερα εργοστάσια της χώρας, στα κέντρα διαλογής και ανακύκλωσης υλικών, γίνεται με ανθρώπους. Λίγα μόνο κέντρα την κάνουν με κάποιο μηχανικό εξοπλισμό και η τεχνολογία που υπήρχε μέχρι σήμερα, του οπτικού διαχωριστή απορριμμάτων, λειτουργούσε με διαφορετική φιλοσοφία ανάλυσης εικόνας, η οποία γινόταν με υπερφασματοσκοπία, μία πάρα πολύ ακριβή λύση και πολύ περιορισμένη τεχνολογικά. Από τη στιγμή που αναπτύχθηκε η ανάλυση εικόνας και το AI, έχει έρθει μία επανάσταση στη διασπορά της τεχνολογίας και διαχείρισης αυτών των δεδομένων, με πολύ πιο γρήγορο ρυθμό και σημαντικά χαμηλότερα κόστη εγκατάστασης και λειτουργίας σε σχέση με το παρελθόν.
Βλέπετε τις εταιρείες συσκευασίας και μεταποίησης να προσαρμόζονται γρήγορα στην ανάγκη για σχεδιασμό πιο απλών συσκευασιών;
Υπάρχει μία σαφής βελτίωση, αλλά όχι στους ρυθμούς που απαιτούνται. Βέβαια, αντιλαμβάνομαι ότι είναι δύσκολο για τα εργοστάσια που παράγουν προϊόντα να προσαρμοστούν από τη μία μέρα στην άλλη, γιατί πρέπει να αλλάξουν παραγωγικές διαδικασίες οι οποίες υπερβαίνουν την αγορά ή την προσαρμογή ενός μηχανήματος. Ωστόσο, είναι απαραίτητο βήμα, το οποίο δεν μπορεί να καθυστερήσει πολύ.
Σε πόσα κέντρα έχετε τοποθετήσει μέχρι σήμερα το σύστημα;
Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 33 κέντρα διαλογής και ανακύκλωσης υλικών και κατασκευάζονται ήδη άλλα τόσα, οπότε θα ξεπεράσουν τα 70. Εμείς έχουμε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, η οποία έχει τοποθετήσει στο ΚΔΑΥ Θέρμης ένα ρομποτικό βραχίονα. Αυτή την περίοδο προχωράμε στην τοποθέτηση άλλων δύο ρομποτικών συστημάτων στο ίδιο εργοστάσιο και στη συνέχεια επιπλέον δύο σε Αθήνα και Ελευσίνα.
Σκέφτεστε να απευθυνθείτε και σε άλλες αγορές εκτός Ελλάδας;
Ναι και μάλιστα, το επόμενο διάστημα θα μπορέσουμε να ανακοινώσουμε την πρώτη μας πώληση και εκτός Ελλάδας.
Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον;
Ο σκοπός της Robenso είναι να γίνει ο τεχνολογικός πάροχος της χώρας σε επίπεδο ρομποτικών συστημάτων και ανάλυσης των απορριμμάτων μας. Στόχος μας να παρέχουμε αυτά τα δεδομένα σε οργανισμούς, φορείς, εταιρείες διαχείρισης απορριμμάτων, αλλά και στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ώστε να καταγράφουμε την πραγματική σύσταση των απορριμμάτων που ανακυκλώνουμε σε ημερήσια βάση. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί σήμερα ο έλεγχος γίνεται στις γεφυροπλάστιγγες, είτε των εργοστασίων, είτε στους σταθμούς απόρριψης είτε στους χώρους υγειονομικής ταφής. Δεν ελέγχουμε όμως, το τι συμβαίνει καθημερινά στους ιμάντες, πώς έκλεισε η μέρα, τι ανακύκλωση έκανε αυτό το εργοστάσιο, τι του ξέφυγε και γιατί. Άρα είναι καθοριστικής σημασίας βήμα για να μπορέσει η χώρα να φτάσει κάποια στιγμή στους στόχους που έχει θέσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό οραματιζόμαστε ως Robenso και γι’ αυτό προσπαθούμε καθημερινά.
INFO