Συνέντευξη: Εύα Τούνα
Πώς ξεκίνησε η ιστορία του ομίλου Lino;
Ξεκίνησε από τον πατέρα μου, ο οποίος εργαζόταν επί 40 χρόνια στη Linotype, κατασκευάστρια εταιρεία των λινοτυπικών, τυπογραφικών συσκευών που χρησιμοποιούσαν όλοι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ‘70. Θα λέγαμε πως ήταν κατά κάποιον τρόπο η Microsoft της εποχής εκείνης. Ο πατέρας μου σαν μηχανικός της είχε στην ευθύνη του την εκτύπωση εφημερίδων και περιοδικών μεγάλων ομίλων (σ.σ. βλ. Απογευματινή Ακρόπολη, Βραδυνή, Μακεδονία κ.ά.) και έτσι, μετά τις σπουδές μου στην Αγγλία, ασχολήθηκα και εγώ με τον Τύπο για 20 χρόνια περίπου, μέχρι που το 1998 ίδρυσα την εταιρεία Linomedia μαζί με τον συνεργάτη μου ως σήμερα, Λευτέρη Χαβούζη. Αν και μικρή αρχικά, η εταιρεία μας εξασφάλισε συμβόλαια με την εταιρεία Xeikon, που ήταν από τις πρωτοπόρες στην κατασκευή μηχανών ψηφιακής εκτύπωσης. Το 2000 επένδυσε στην εταιρεία μας ο όμιλος Πουλιάδη και Linomedia επεκτάθηκε μέσω του ομίλου Πουλιάδη στην αγορά της Τουρκίας και έπειτα στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, αλλά και το Ισραήλ. Το 2005, η Xeikon εξαγόρασε τη Linomedia, οπότε δημιουργήθηκε η Xeikon Southeast Europe, στην οποία και είχα τη νομική υποχρέωση να παραμείνω για άλλα 10 χρόνια. Τότε ξεχώρισαν και οι υπόλοιπες δραστηριότητες της εταιρείας Linomedia και δημιουργήθηκε ο όμιλος Lino Group.
Πώς θα περιγράφατε συνοπτικά τις δραστηριότητες του Lino Group σήμερα;
Ο όμιλος Lino Group σήμερα παραμένει πρωτοπόρος στον τομέα του 2D και 3D printing, παρέχοντας ολοκληρωμένες λύσεις εκτύπωσης για κάθε ανάγκη της βιομηχανίας μέσω της Lino και της Lino 3D, ενώ έχει ιδρύσει παράλληλα τις εταιρείες ask2travel και Entrada που προσφέρουν η πρώτη ολοκληρωμένες τουριστικές υπηρεσίες και η δεύτερη λογισμικό για τη διαχείριση B2B και B2C κρατήσεων (εισιτήρια, διαμονή κ.λπ.). Eπίσης, μέσω της KRV2 δραστηριοποιούμαστε στη δημιουργία συστημάτων αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τέλος με την ARKIAS ACADEMY παρέχουμε εκπαίδευση με έμφαση στο 3d printing, αλλά και στο κομμάτι του τουρισμού.
Ποιο θα λέγατε πως είναι το ανταγωνιστικό σας πλεονέκτημα όσον αφορά τη δραστηριότητά σας στον τομέα των εκτυπώσεων;
Αρχικά η κορυφαία ποιότητα των προμηθευτών μας όπως η Durst και η Stratasys για παράδειγμα, από τις πρωτοπόρες στην τρισδιάστατη εκτύπωση. Από εκεί και πέρα, ένα από τα βασικά μας πλεονεκτήματα είναι το ότι δεν πουλάμε απλώς ένα μηχάνημα. Συνήθως δίνουμε μια λύση, κάνουμε ένα system integration, δηλαδή. Πέρα από τη συσκευή, παρέχουμε software και ό,τι χρειάζεται ο συνεργάτης μας για να ολοκληρώσει τη διαδικασία και να δημιουργήσει ένα προϊόν, οπότε ο ίδιος μας αντιμετωπίζει περισσότερο ως συμβούλους και λιγότερο σαν απλούς προμηθευτές.
Είστε ένας σταθερός συνεργάτης δηλαδή.
Ναι, πραγματικά. Κοιτάξτε, στον τομέα των εκτυπώσεων δραστηριοποιούμαστε μέσω της Lino και της Lino 3D. Η πρώτη απευθύνεται κατά κύριο λόγο στις εταιρείες που κάνουν παραγωγή σε συσκευασία και ετικέτα, εντός και εκτός Ελλάδας. Η Lino 3D απευθύνεται στους πάντες. Είναι μια αγορά που αναπτύσσεται τώρα, είναι κάτι εντελώς καινούριο που μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες κάθε κλάδου που θέλει να κατασκευάσει κάτι σε μικρή κλίμακα με χαμηλό κόστος. Και βέβαια, το υπόλοιπο κομμάτι της εκτύπωσης ασχολείται με τις ανάγκες του graphic design που αφορά τα display, τη διαφήμιση και τη διακόσμηση.
Αυτή τη στιγμή θα λέγατε πως το 3D έχει τη μεγαλύτερη δυναμική;
Σαν ανάπτυξη, μελλοντικά, ναι. Θα έλεγα, όμως, ότι και η συσκευασία αναπτύσσεται. Γιατί αρχίζουν και να λανσάρονται δυναμικά προϊόντα σε αγορές που δεν υπήρχαν παλιά. Η αγορά της Τουρκίας, για παράδειγμα, έχει μεγαλώσει πολύ. Το internet έχει δώσει κι αυτό τεράστια ώθηση στις πωλήσεις, οπότε όλοι χρειάζονται μία συσκευασία και μία ετικέτα. Αυτό που αναπτύσσεται επίσης παράλληλα με το e-commerce είναι η κυματοειδής χάρτινη συσκευασία, αλλά και γενικότερα οι κατασκευές με κυματοειδές χαρτόνι, όπως είναι τα διαφημιστικά stands που τοποθετούν πλέον όλες οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ στα σημεία τους.
Ποιες είναι οι κύριες τάσεις σήμερα στο χώρο της εκτύπωσης; Αναφερθήκατε σε κάποιες…
Νομίζω πως η 2D εκτύπωση θα πάει σιγά-σιγά εντελώς σε ψηφιακή μορφή. Υπήρχε η πρώτη γενιά των ψηφιακών συστημάτων εκτύπωσης, με πρωτοπόρα brands τη Xeikon και την HP, που έφεραν σίγουρα επανάσταση όσον αφορά κυρίως τις ταχύτητες. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η δεύτερη γενιά ψηφιακής τεχνολογίας, το λεγόμενο inkjet φαίνεται πως θα αλλάξει τα πάντα. Συνεχώς επεκτείνεται και υποκαθιστά τις συμβατικές βιομηχανικές τεχνολογίες γιατί καλύπτει τις βασικές ανάγκες της αγοράς: υψηλή ποιότητα, πολύ χαμηλότερο κόστος ανα τμ και μεγάλη ταχύτητα που σου επιτρέπει να τυπώνεις και μεγαλύτερα τιράζ.
Αυτό που παίρνουμε ως πληροφορία και από τους προμηθευτές και συνεργάτες μας στο εξωτερικό, είναι ότι αντικαθιστούν ακόμα και τις συμβατικές συσκευές εκτύπωσης χρωμάτων με υβριδικές μηχανές και όλη η εκτύπωση πλέον γίνεται ψηφιακά.
Και όσον αφορά το 3d;
Το 3d θεωρώ πως είναι η επανάσταση που θα αλλάξει την παγκόσμια οικονομία. Και είναι και αυτό που με έκανε να ασχοληθώ εξαρχής με αυτή την τεχνολογία. Έχει εφαρμογή σε όλους τους κλάδους της βιομηχανίας και το εύρος των εφαρμογών της είναι ατελείωτο. Σκεφτείτε ότι αυτή τη στιγμή αξιοποιείται ήδη από την αμυντική βιομηχανία, καθώς δίνει τη δυνατότητα στις χώρες να κατασκευάζουν drones και άλλα αντίστοιχα συστήματα άμυνας παντού. Κάποτε για να προμηθευτείς αμυντικό οπλισμό έπρεπε να τον αγοράσεις από μία χώρα με βαριά βιομηχανία. Σήμερα, χάρη στην τεχνολογία του 3d printing, τον κατασκευάζεις σε μικρότερες παραγωγικές δυνατότητες μεν, σε οποιαδήποτε, όμως, χώρα στον κόσμο και αυτό είναι μία επανάσταση. Πιστεύω ότι τα επόμενα δέκα χρόνια θα αλλάξουν πολλά πράγματα, πάρα πολλά.
Πώς ενσωματώνεται η τεχνητή νοημοσύνη σε όλο αυτό;
Γίνονται τεράστιες επενδύσεις στο κομμάτι που λέγεται Artificial Intelligence και στην ουσία τα καινούργια εκτυπωτικά μηχανήματα ρυθμίζουν σχεδόν τα πάντα αυτόματα. Οπότε θεωρώ πως τα επόμενα χρόνια οι δύο τάσεις που θα αλλάξουν εντελώς την παραγωγική μέθοδο και τον τρόπο σκέψης είναι το Artificial Intelligence και το 3D.
Σκέφτεστε να επεκταθείτε και σε άλλες αγορές;
Σε άλλες αγορές όχι, αλλά να επεκταθούμε γεωγραφικά ναι. Σκεφτόμαστε δηλαδή με βάση την εταιρεία μας στην Kωνσταντινούπολη να απευθυνθούμε και στις τουρκόφωνες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες όπως Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν κ.ά., οι οποίες ήδη στρέφονται προς την Τουρκία, γιατί δεν έχουν εξυπηρέτηση πλέον από τη Ρωσία. Και αναφερόμαστε βέβαια σε χώρες με πληθυσμούς 150 εκατομμυρίων ανθρώπων, αρκετά εύπορες που έχουν πόρους, δυνατότητες και αναπτύσσονται σημαντικά. Κάτι αντίστοιχο είχαμε ξεκινήσει και με το γραφείο στο Ισραήλ, έχοντας ως στόχο την αγορά των χωρών της Κεντρικής Αφρικής, αλλά λόγω του πολέμου έχει παγώσει προς το παρόν αυτό το σχέδιο.
Πώς θα περιγράφατε την εταιρική σας φιλοσοφία;
Αγαπάμε αυτό που κάνουμε. Και χαίρομαι που και τα υπόλοιπα μέλη που της διοικητικής ομάδας έχουν την ίδια αντίληψη και τον ίδιο τρόπο σκέψης. Μας αρέσει να είμαστε εξωστρεφείς, να ανακαλύπτουμε διαρκώς νέα πράγματα, να ανακαλύπτουμε καινούριες τεχνολογίες και δυνατότητες και φυσικά να ταξιδεύουμε και να διαπιστώνουμε κάθε φορά πόσο εκπληκτική χώρα είναι η Ελλάδα!
INFO