Συνέντευξη: Κυριακή Μουστακίδου
Φωτογραφίες: ΕΚΕΤΑ
Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), με έδρα τη Θεσσαλονίκη, έχει ως κύρια αποστολή του την προαγωγή της καινοτόμου έρευνας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Από το 2000 έως και σήμερα, η δραστηριότητά του προσανατολίζεται σταθερά σε αυτή την κατεύθυνση, απασχολώντας περισσότερους από 1.600 επιστήμονες και εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης. Ο Δρ. Ευάγγελος Μπεκιάρης, Πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ, περιγράφει αναλυτικά στο PACK INSIGHTS το προφίλ του Κέντρου και τον πολύτιμο ρόλο που διαδραματίζει ως αξιόπιστος τεχνολογικός και ερευνητικός εταίρος για τη βιομηχανία.
Τι σημαίνει στην πράξη ΕΚΕΤΑ για μία βιομηχανική επιχείρηση και ποια είναι τα οφέλη που αποκομίζει από τη συνεργασία της με το Κέντρο;
Σημαίνει πρόσβαση σε εξειδικευμένη τεχνογνωσία, σύγχρονες ερευνητικές υποδομές και τεχνολογίες αιχμής. Μέσα από τη συνεργασία μας, οι επιχειρήσεις μπορούν να καινοτομήσουν, να εκσυγχρονίσουν την παραγωγή τους και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους, βελτιώνοντας παράλληλα τη θέση τους στην αγορά. Για εμάς, όμως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από μια ιδέα και να συμβάλουμε στη μετατροπή της σε προϊόν ή να πάρουμε ένα υφιστάμενο προϊόν και να το εξελίξουμε τεχνολογικά, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Εικονική και Επαυξημένη Πραγματικότητα (VR/AR), η ρομποτική και άλλες τεχνολογίες αιχμής. Στόχος είναι το τελικό προϊόν να αποκτήσει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, να γίνει πιο ανταγωνιστικό και να μπορεί να διεκδικήσει θέση και στις διεθνείς αγορές.
Η συνεργασία αυτή μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές, είτε μέσα από ένα κοινό ερευνητικό έργο είτε μέσα από απευθείας ανάθεση στην επιχείρηση, με ανάπτυξη ή συν-ανάπτυξη μιας τεχνολογικής λύσης ή ενός προϊόντος. Έτσι, το ΕΚΕΤΑ μπορεί να λειτουργήσει ως τεχνολογικός εταίρος σε διαφορετικά στάδια της πορείας μιας επιχείρησης, από την αρχική ιδέα έως την ανάπτυξη, τη δοκιμή και την αξιοποίηση ενός προϊόντος.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνεται και στις συνεργασίες μας με σημαντικές επιχειρήσεις, τόσο διεθνούς εμβέλειας, όπως η Samsung, η Pfizer, η ExxonMobil, η ΤΙΤΑΝ και η Coca-Cola, όσο και με σημαντικές ελληνικές επιχειρήσεις, όπως η KLEEMANN και η ALUMIL. Οι συνεργασίες αυτές αποτελούν σημαντικό μέρος της πορείας του ΕΚΕΤΑ και αναδεικνύουν τον ρόλο του ως αξιόπιστου τεχνολογικού και ερευνητικού εταίρου για τη βιομηχανία, στην Ελλάδα και διεθνώς.
Αναλάβατε την προεδρία του ΕΚΕΤΑ το 2025, τη χρονιά που το Κέντρο συμπλήρωνε 25 χρόνια. Ποιους στόχους θέσατε;
Η ανάληψη της προεδρίας του ΕΚΕΤΑ, σε μια χρονιά-ορόσημο όπως αυτή των 25 χρόνων, αποτελεί για μένα μια σημαντική ευθύνη για το μέλλον του Κέντρου. Βασικός μας στόχος είναι να συνεχίσουμε την αναπτυξιακή του πορεία, επενδύοντας παράλληλα στους ανθρώπους του και δημιουργώντας ένα σύγχρονο και ελκυστικό εργασιακό περιβάλλον, με το ΕΚΕΤΑ να αποτελεί εργοδότη-υπόδειγμα. Σήμερα το ΕΚΕΤΑ απασχολεί περισσότερους από 1.600 επιστήμονες και εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης που αποτελούν τον ζωντανό πυρήνα της καθημερινής λειτουργίας και εξέλιξης του Κέντρου. Ταυτόχρονα, θέλουμε να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τον ρόλο του ΕΚΕΤΑ ως γέφυρα μεταξύ της τεχνολογικής έρευνας και της πραγματικής οικονομίας, ώστε η γνώση και η καινοτομία που παράγονται στο Κέντρο να μετατρέπονται σε εφαρμόσιμες λύσεις για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία.
Πώς αποφασίζει το ΕΚΕΤΑ τους τομείς κατεύθυνσης των ερευνών του και σε ποιο βαθμό οι ανάγκες των εγχώριων επιχειρήσεων επηρεάζουν την κατεύθυνση αυτή;
Μέχρι τώρα, οι ερευνητικές κατευθύνσεις του ΕΚΕΤΑ διαμορφώνονταν με βάση τις προτεραιότητες της χώρας και της Ευρώπης, τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας και τις διεθνείς τεχνολογικές εξελίξεις.
Σημαντικό ρόλο, όμως, στη διαμόρφωση των ερευνητικών μας κατευθύνσεων έχουν και οι πραγματικές ανάγκες της παραγωγής. Η στενή και διαρκής επαφή μας με τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία μάς επιτρέπει να εντοπίζουμε τεχνολογικές προκλήσεις και να κατευθύνουμε την έρευνα προς λύσεις με πρακτική εφαρμογή. Σε αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει και το SYNAPSIS, η ψηφιακή πλατφόρμα μεταφοράς τεχνολογίας του ΕΚΕΤΑ, που συνδέει τα ώριμα ερευνητικά αποτελέσματα με τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Μέσω συμβάσεων μεταφοράς τεχνολογίας, ενισχύουμε την ίδια στιγμή, την αξιοποίηση της έρευνας στην αγορά. Παράλληλα, επενδύουμε σε υποδομές που επιτρέπουν την ανάπτυξη και δοκιμή τεχνολογιών σε πραγματικές συνθήκες, ώστε οι λύσεις που αναπτύσσονται να μπορούν να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένες ανάγκες της παραγωγής. Με αυτόν τον τρόπο, συνδυάζουμε την επιστημονική αριστεία με την εφαρμογή και διασφαλίζουμε ότι η έρευνα μπορεί να δημιουργεί πραγματική αξία για τις επιχειρήσεις, την οικονομία και την κοινωνία.
Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι μεγαλύτερες προκλήσεις στη διαδρομή από μια καλή ερευνητική ιδέα σε μια λύση που μπορεί να εφαρμοστεί σε βιομηχανική κλίμακα;
Οι προκλήσεις είναι πολλές και αφορούν τόσο την τεχνολογική όσο και την επιχειρηματική πλευρά της καινοτομίας. Μια τεχνολογία μπορεί να λειτουργεί σε εργαστηριακό περιβάλλον, αλλά για να περάσει στη βιομηχανική παραγωγή χρειάζεται να αποδείξει την αξιοπιστία, την αποδοτικότητα και την οικονομική της βιωσιμότητα σε πραγματικές συνθήκες. Σε αυτό το στάδιο εμφανίζεται και το λεγόμενο «valley of death» της καινοτομίας, δηλαδή το κρίσιμο πέρασμα από το εργαστήριο στην αγορά. Απαιτούνται, επομένως, κατάλληλες υποδομές, πόροι και στενή συνεργασία με τη βιομηχανία ήδη από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης.
Εξίσου σημαντική είναι η συνέχεια από το πρωτότυπο στην παραγωγική κλιμάκωση και τελικά στην εμπορική αξιοποίηση. Σε αυτή τη διαδρομή σημαντικό ρόλο μπορούν να έχουν και οι τεχνοβλαστοί (spin-offs), καθώς δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησης και μεταφοράς ερευνητικών αποτελεσμάτων προς την αγορά. Εκεί ακριβώς μπορεί να συμβάλει ένα Κέντρο όπως το ΕΚΕΤΑ, παρέχοντας τεχνογνωσία, υποδομές και τη δυνατότητα δοκιμής και επικύρωσης νέων τεχνολογιών, ώστε μια καλή ερευνητική ιδέα να μπορεί να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη λύση.
Λειτουργεί το ΕΚΕΤΑ και ως μία γέφυρα στο επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού; Δηλαδή, πέρα από τη μεταφορά τεχνολογίας, διοχετεύει στην ελληνική βιομηχανία επιστήμονες, μηχανικούς και ερευνητές;
Αναμφίβολα, και μάλιστα θεωρώ ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες γέφυρες που δημιουργεί το ΕΚΕΤΑ με την παραγωγή. Οι άνθρωποι που εργάζονται στα ερευνητικά μας έργα αποκτούν πολύτιμη εμπειρία, έρχονται σε επαφή με σύγχρονες τεχνολογίες και συνεργάζονται με επιχειρήσεις και βιομηχανικούς εταίρους. Πολλοί από αυτούς στη συνέχεια στελεχώνουν την αγορά και τη βιομηχανία, μεταφέροντας μαζί τους αυτή την τεχνογνωσία. Είναι μια εξίσου σημαντική μορφή μεταφοράς τεχνολογίας: η γνώση μετακινείται μαζί με τους ανθρώπους που την έχουν αναπτύξει. Θέλουμε στο μέλλον να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο την κινητικότητα μεταξύ του ΕΚΕΤΑ και της βιομηχανίας.
Ποιες τεχνολογίες θεωρείτε ότι μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας τα επόμενα χρόνια και τι ρόλο θα διαδραματίσει η Τεχνητή Νοημοσύνη;
Θα έλεγα ότι ιδιαίτερη σημασία θα έχουν οι τεχνολογίες που μπορούν να κάνουν την ελληνική βιομηχανία πιο παραγωγική, πιο ευέλικτη και πιο ανταγωνιστική: η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ρομποτική και ο αυτοματισμός, η ανάλυση δεδομένων, τα ψηφιακά δίδυμα, αλλά και οι τεχνολογίες ενεργειακής αποδοτικότητας και πράσινης μετάβασης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, όχι ως μια αυτόνομη τεχνολογία, αλλά ως εργαλείο που μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί μια επιχείρηση: από την πρόβλεψη και τη συντήρηση του εξοπλισμού μέχρι τον ποιοτικό έλεγχο, τη βελτιστοποίηση της παραγωγής και τη λήψη αποφάσεων. Το ζητούμενο είναι να περάσουμε από την απλή υιοθέτηση νέων τεχνολογιών στην ουσιαστική ενσωμάτωσή τους στην παραγωγική διαδικασία, με μετρήσιμο όφελος για την επιχείρηση.
Ποιες είναι οι επιπλέον δυνατότητες του ΕΚΕΤΑ που θα θέλατε να γνωρίζουν καλύτερα οι ελληνικές επιχειρήσεις;
Θα ήθελα οι ελληνικές επιχειρήσεις να γνωρίζουν ότι το ΕΚΕΤΑ μπορεί να λειτουργήσει ως ευέλικτος τεχνολογικός και R&D συνεργάτης, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Μέσω του SYNAPSIS μπορούν να αναζητήσουν ώριμες τεχνολογίες και ερευνητικά αποτελέσματα προς αξιοποίηση, ενώ το ΕΚΕΤΑ μπορεί να αναλάβει από μια εξειδικευμένη υπηρεσία ή την ανάπτυξη και δοκιμή ενός πρωτοτύπου, μέχρι να λειτουργήσει ουσιαστικά ως το R&D μιας επιχείρησης. Παράλληλα, μέσα από κοινά ερευνητικά έργα μπορούμε να συν-αναπτύξουμε νέα προϊόντα και τεχνολογίες, δίνοντας στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε τεχνογνωσία και υποδομές με σημαντικά χαμηλότερο κόστος. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα δημιουργίας κοινών spin-offs και αξιοποίησης της τεχνογνωσίας, των υποδομών και των πρακτικών του ΕΚΕΤΑ. Με άλλα λόγια, μπορούμε να προσαρμόσουμε το μοντέλο συνεργασίας στις ανάγκες κάθε επιχείρησης – από μια συγκεκριμένη τεχνολογική ανάγκη μέχρι τη συν-ανάπτυξη ενός νέου προϊόντος.
INFO